جشنواره ها

جشنواره یا فستیوال (Festival) به دوره‌ای از جشن‌ها و یا تعدادی از رویدادهای فرهنگی (مانند نمایش و بررسی فیلم‌ها) که در یک مکان خاص رخ می‌دهد گفته می‌شود.

جشنواره از دل جشن بیرون آمده‌است و ریشه‌های آن به دوران باستان بازمی‌گردد و بیشتر جنبه مذهبی داشته‌است و به مرور زمان جنبه‌های دیگری نیز یافته‌است و امروزه در بیشتر جشنواره‌ها جنبه‌های هنری و فرهنگی چشمگیر است.

جشنوار از دو کلمه مجزا:”جشن”به معنی شادمانی، محفلِ نشاط، ضیافت، سُرور و شادی، و “واره” به معنی نوبت یا مرتبه تشکیل شده.

جشنواره یا فستیوال برگزاری مراسمی است که برگزارکنندگانش می‌خواهند اتفاق خوشایندی که مثلاً سال پیش در عرصه‌های مختلف علمی، هنری، فرهنگی، صنعتی و نظایر آن رخ‌داده‌است، مجدد در سال جاری مورد معرفی و تجلیل و تمجید قرار گیرد.

سخنرانان جشنواره می‌توانند در باب موضوع جشنواره صحبت کنند با این تفاوت که مطالب باید به‌سوی معرفی و تجلیل و تمجید میل داشته باشد. در برخی دیگر از جشنواره‌ها به بزرگداشت یا تجلیل از محصولی خاص پرداخته می‌شود یا با معرفی جوایزی فصلی برای تشویق عموم در شرکت و مشارکت در رویداد خاصی تلاش می‌شود.

انواع جشنواره ها:

در سال ۱۹۳۲ در دوران حکومت موسولینی در ایتالیا برای اولین بار نمایشگاهی به نام «نمایشگاه بین‌المللی هنر سینما» در شهر ونیز تشکیل گردید.بعد از جنگ، یعنی در سال ۱۹۴۶ فستیوال سالیانه‌ای در شهر کان فرانسه ایجاد گردید، که امروزه یکی از مشهورترین فستیوالهای سینمایی جهان محسوب می‌گردد. امروزه فستیوالهای سینمایی زیادی در دنیا تشکیل می‌گردد و دارای اهمیت بین‌المللی می‌باشند و برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

  • -جشنواره فیلم فجر در ایران
  • -جشنواره فیلم کَن در فرانسه
  • -جشنواره فیلم ونیز در ایتالیا
  • جشنواره فیلم کارلوواری: در چکسلواکی
  • -جشنواره فیلم ادینبورک: منحصربه فیلم‌های مستند و کوتاه در انگلستان
  • -جشنواره فیلم لوکارنو: در سویس
  • -جشنواره جشنواره‌ها: در تهران
  • -جشنواره فیلم برلین: در آلمان
  • -جشنواره فیلم ماردل پلاتا: در آرژانتین
  • -جشنواره فیلم سن سباستین: در اسپانیا
  • -جشنواره فیلم بروکسل: در بلژیک
  • -جشنواره فیلم تور: در فرانسه
  • -جشنواره فیلم آنتیب: در فرانسه
  • -جشنواره فیلم برگامو: در ایتالیا
  • -جشنواره فیلم اس بی اس: در کره جنوبی
  • -جشنواره فیلم مونترال: در کانادا
  • -جشنواره فیلم پدر سینمای هنری:در هند
  • -جشنواره فیلم مونترال: در کانادا
  • -جشنواره فیلم پدر سینمای هنری:در هند
    و هم چنین،جشنواره موسیقی فجر: در ایران
    و در زمینه هایِ:
    عکاسی
    ورزشی
    و جشنواره تئاتر فجر: در ایران

نام جشنواره: جشنواره تئاتر فجر

توضیحات: جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر از مهم‌ترین جشنواره‌های تئاتر در ایران است که از سال ۱۳۶۱، هر ساله در دهه فجر در ماه بهمن برگزار می‌شود. این جشنواره اغلب رقابتی بوده و دارای بخش‌های گوناگونی مانند بخش نمایش صحنه‌ای، بخش بین‌الملل، بخش نمایش‌های رادیویی، و بخش نمایش خیابانی است.

برگزار کنندگان این جشنواره مرکز هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، انجمن هنرهای نمایشی ایران، ومؤسسه بین‌المللی تئاتر هستند و دبیرخانه جشنواره در تهران قرار دارد. شورای سیاست‌گذاری جشنواره تئاتر فجر شامل معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس شورا)، استاندار تهران، سرپرست اداره کل هنرهای نمایشی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، قائم مقام سازمان صدا و سیما، معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری تهران، مدیر عامل خانه تئاتر، مدیر هنرهای نمایشی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، مشاور هنرهای معاونت امور هنری، مدیر عامل خانه هنرمندان ایران، و پیشکسوتان تئاتر است. دبیر فعلی این جشنواره نادر برهانی مرند است.

تا بیست و چهارمین دوره جشنواره فجر بیشتر نمایش‌ها آثار جدیدی بودند که برای جشنواره تولید می‌شدند. اما در دوره ۲۴م و ۲۵م بیشتر نمایش‌هایی که برای حضور در جشنواره انتخاب شدند پیش‌تر اجرای عمومی داشتند و تنها آثار معدودی برای جشنواره تولید شده بودند. این تغییر بر اساس این نظریه که «جشنواره محلی است برای عرضه تولیدات یک ساله تئاتر کشور» انجام شد. از دوره ۲۶م تاکنون (دوره ۳۰ام) دو شیوه پیشین انتخاب آثار ترکیب شدند و بخشی از نمایش‌های جشنواره از میان نمایش‌های اجرا شده در طول سال انتخاب می‌شوند و برخی از میان کارهای جدیدی که برای حضور در جشنواره آماده شده‌اند، تا شیوه‌ای جامع‌تر به کار گرفته شود.

وضعیت کنونی: هر سال برگزار می شود.


نام جشنواره: فستیوال تئاتر دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی

توضیحات: این جشنواره چندین سال است که برگزار نشده و در زمان خود رقابتی درون دانشگاهی بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد هنر را برگزار می کرده است.

وضعیت کنونی: به جشنواره ای که نمیدونم چیه تغییر کرده.


نام جشنواره: جشنواره تئاتر فجر بخش مناطق

توضیحات: جشنواره فجر دارای بخشی به نام مناطق است که آثار به صحنه رفته در شهرستان های کشور، تحت رقابتی به نام بازبینی مقدماتی فجر استان ها به رقابت پرداخته و آثار برگزیده به جشنواره تئاتر فجر مناطق را پیدا می کنند.

وضعیت کنونی: در انتظار انتشار فراخوان.


نام جشنواره: فستیوال تئاتر تجربه

توضیحات: جشنواره تئاتر تجربه، جشنواره ای سراسری بوده که زیر نظر دانشگاه تهران برگزار شده و با رویکرد تعامل در تئاتر، فضای رقابتی برای تئاترهای تجربی، ایجاد کرده است.

بیستمین دوره از این جشنواره در سال ۱۳۹۸ و با رویکردی کاملا غیر رقابتی، به دبیری شبنم کیشانی برگزار شد. به گفته خود او: مشخصه‌ بیستمین جشنواره تئاتر «تجربه» غیررقابتی بودن آن است و رویکرد اصلی جشنواره نیز برگزاری کارگاه و فضای کارگاهی در امر اجرا خواهد بود. با توجه به در تضاد بودن شکل رقابتی با مفهوم تجربه‌گرایی و امر کارگاهی، تمامی بخش‌های این دوره از جشنواره به صورت غیررقابتی برگزار خواهد شد.

وضعیت کنونی: بخش نهایی آن به علت انتشار کروناویروس به تعویق افتاده


نام جشنواره: فستیوال بین المللی تئاتر دانشگاهی ایران بخش مناطق

توضیحات: جشنواره دانشگاهی، شامل بخشی به نام مناطق است کا با همان شرایط، دانشجویان و تازه فارغ التحصیلان دانشگاه های سراسر کشور می توانند در آن شرکت کنند.

وضعیت کنونی: به علت انتشار کروناویروس نامشخص اعلام شد.


نام جشنواره: جشنواره تئاتر آرخه

توضیحات: جشنواره تئاتر آرخه یک جشنواره سراسری در ایران با شعار “انسانم آرزوست” که می خواهد حساس ترین موضوعات مبتلا به انسان در عصر جدید را در صحنه به چالش بکشد بنابراین بر آن است که با مجزا کردن این موضوعات و به کارگیری آن در قالب های چندگانه چالش ویژه ای را به داوری درآورد. در این جشنواره از سراسر ایران همه علاقه مندان به تئاتر می توانند حاضر باشند؛ مشروط بر آنکه ضمن برخورداری از توان اجرایی در حد حرفه ای، از علاقه مندان به موضوعات چندگانه مطرح شده در سرفصل های جشنواره تئاتر آرخه نیز باشند.

نخستین جشنواره سراسری تئاتر آرخه، در سال ۱۳۹۸ و با حمایت بخش خصوصی با برنامه ریزی و سیاست گذاری های  تئاترون آرخه، با همکاری موسسه فرهنگی _ هنری چند منظوره خوش نگار برگزار می شد.

این جشنواره شامل بخش های زیر می شد:

تک گویی با موضوع تنهایی انسان

تئاتر دو نفره با موضوع خانواده

تئاتر صحنه با موضوع صلح

تئاتر خیابانی با موضوع محیط زیست

سخنرانی و همایش با موضوع تئاتر و انسان در عصر نوین

وضعیت کنونی: به زودی برگذار خواهد شد.


نام جشنواره: فستیوال  تئاتر افرا

توضیحات: جشنواره مونولوگ افرا، جشنواره ای است که نخستین دوره آن زیر نظر آکادمی هنرهای اجرایی افرا در سال ۱۳۹۸ برگزار شد.

با اعلام رسمی دبیرخانه تنها دوره برگزار شده این جشنواره، متقاضیان شرکت در بخش اصلی این رویداد می‌بایست سه نسخه از طرح نمایشنامه و اجرایی اثر خود را در مهلت مقرر به دبیرخانه جشنواره ارائه می دادند که در ادامه آثار تایید شده پس از بازخوانی، در بخش مونولوگ صحنه ای به رقابت پرداخته و در نهایت آثار برگزیده مشخص شدند.

جشنواره مونولوگ افرا در این دوره بخش مونولوگ‌نویسی را هم در خود جای داده بود که توجه آن بر متون است.

این جشنواره مختص دانشجویان بوده و افراد برای ثبت نام در آن می‌بایست کپی کارت دانشجویی و اگر یک سال از فراق از تحصیل آنان گذشته مدرک دانشگاهی خود را به دبیرخانه ارائه دهند.

وضعیت کنونی: دوره اول به پایان رسیده و فراخوانی برای دوره جدید منتشر نشده است.


نام جشنواره: فستیوال تئاتر ثمر

توضیحات:

جشنواره دانشجویی و مردمی تئاتر ثمر از سال ۱۳۹۰ زیر نظر موسسه پردیس جوان ثمر به منظور حمایت از گروه های دانشجویی تئاتر توسط محمد رضا ژیان مدرس بازیگری و کارگردانی تئاتر فعالیت حرفه ای خود را آغاز کرد.

در طی این سالها جشنواره تئاتر ثمر به صورت  مستقل و در بخش خصوصی بدون هیچ حمایت مالی دولتی و ارگانی هشت دوره خود را برگزار کرد و دوره نهم آن نیز در سال گذشته در حال برگزاری بود که شیوع ویروس کرونا منجر به انتقال آن به سال آینده شد.

این دوره از جشنواره در پنج بخش

مسابقه تئاتر صحنه

مسابقه نمایشنامه نویسی

مسابقه تئاتر محیطی ( اجرا در محیط تعریف شده توسط گروه )

مسابقه عکاسی، پوستر و تیزر

و بخش مهمان در حال برگزاری بود.

وضعیت کنونی: در انتظار برای برگزاری اختتامیه نهمین دوره


نام جشنواره: جشنواره سراسری تئاتر کوتاه کیش

توضیحات: جشنواره سراسری تئاتر کوتاه کیش در آبان ماه ۱۳۹۷ با رویکرد حمایت و تولید آثار نمایشی کوتاه و خلاق با هدف پیوند هنرِ اجرا با صنعت گردشگری و هویت بخشی به نمایش های کافه‌ای و ساحلی آغاز به کار کرد.

 این جشنواره ی محیطی به کوشش “گروه تئاتر جزیره” و با حمایت سازمان منطقه آزاد کیش در تلاش است به سهم خود هر ساله با ارتقا کمی و کیفی‌اش گامی موثر در تعالی هنر تئاتر و فرهنگ جزیره بردارد.

وضعیت کنونی: دومین دوره از این جشنواره در سال گذشته و در جزیره کیش در حال برگزاری بود که به علت شیوع کرونا ویروس به تعویق افتاد.


نام جشنواره: جشنواره تئاتر هامون

توضیحات: کمپانی تئاتر هامون تحت مدیریت هادی حجازی فر با هدف معرفی و حمایت از گروه‌ها و نمایش‌های خلاق و تجربه‌گرا و ایجاد ظرفیت‌های جدید اجرایی، نخستین جشنواره تئاتر هامون را در دو بخش مسابقه نمایش‌های صحنه‌ای و نمایشنامه‌نویسی در سالن تاتر هامون برگزار کرد. نمایش های حاضر در بخش رقابتی جشنواره مشخص شده و اختتامیه جشنواره نیز برگزار شد.

این جشنواره از خصوصی ترین ها و از سالم ترین جشنواره های تئاتر در ایران بوده و نکته بارز آن این بود که جوایز برگزیدگان دوره نخست، بر خلاف سایر جشنواره ها همان شب اعطا شد.

وضعیت کنونی: در انتظار فراخوان دوره دوم


نام جشنواره: جشنواره تئاتر آئینی و سنتی

توضیحات: این جشنواره از سوی دفتر نمایشهای آئینی و سنتی به صورت وسیعی برگزار می شود که آخرین دوره آن در مرداد ماه ۱۳۹۸ اجرائی شد.

نمایش­ های تخت‌حوضی، نمایش‌های آیینی و سنتی، مجالس شبیه‌خوانی، معرکه‌ها، آیین‌ها و بازی‌های نمایشی، نمایش‌های عروسکی سنتی، نقالی و روایت‌های ملی، پاتوق نمایش­ های سنتی کودک ونوجوان، بخش نمایش سنتی ملل، سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی بخش های مختلف دیگر این جشنواره بودند.

وضعیت کنونی: دوره نوزدهم آن برگزار شده و در انتظار برگزاری دوره بیستم آن هستیم.


نام جشنواره: فستیوال تئاتر شهرزاد

توضیحات: این جشنواره زیر نظر پردیس تئاتر شهرزاد برگزار می شود که تنها دوره آن در سال ۱۳۹۷ اجرائی شده و خبری در رابطه با دوره های بعدی آن در دست نیست.

وضعیت کنونی: نامشخص

ارتباط با پشتیبانی