دراماتورژی

dramaturgy
اگر قرن بیستم تئاتری دوران طلایی درام نویسی بوده، قرن بیست و یکم عصر اقتباس و دراماتورژی است.

دوره این که بگوییم فلان متن نمایشی خوش ساخت و قابل اجراست و دیگر متن نمایشی خیر، خیلی وقت پیش به پایان رسیده است.

نوشته های روی یک جعبه دستمال کاغذی قابل اجرا در یک اثر نمایشی یا

سینمایی / تلویزیونی هستند و این به وسیله دراماتورژی ممکن است.

دراماتورژی (یا به زبان فارسی نمایش پردازی) از نظر لغوی به فن و هنری نگارش نمایشنامه اطلاق می شود

امّا در بستر تئاتر و سینما، به معنی مطالعه و تحلیل و تفسیر نمایشنامه

برای اجرای آن با توجّه به موقعیت جغرافیایی و زمانی شهر/کشور اجرا است.

این واژه نخستین بار در سال 1767 توسّط «گوتهلد افرائیم لسینگ»، منتقد و نمایشنامه نویس آلمانی

در مجموعه مقالات مهمّ وی یعنی «دراماتورژی هامبورگی» استفاده شده و

من بعد این دیدگاه جدید در حوزه نمایش و سپس سینما و تلویزیون بسیار مورد استفاده قرار گرفته است.

دراماتورژی یک تخصّص مرتبط با کارگردانی است که امروزه بیشتر نقش مشاور هنری و ادبی کارگردانان تئاتر را ایفا می کند.

یک دراماتورژ نیاز به تسلّط کامل به نویسندگی و کارگردانی و آشنایی با مواردی از قبیل

زبان مبدأ نمایشنامه، روانشناسی، جامعه شناسی، انسان شناسی، فلسفه و … خواهد داشت

چرا که تفسیر و تأویل یک متن نمایشی بدون این ها چندان ممکن نیست.

برخلاف اقتباس کننده یا بازخوان، دراماتورژ تغییرات بنیادین در متن یک اثر نمایشی به وجود نمی آورد،

بلکه بر اساس مطالعات خویش، پیشنهادات و گرایشات نمایشی خود را در حوزه متن و اجرا به کارگردان وارد کرده

و سعی بر عدم سوء تفسیر از سوی بازیگران، طرّاحان و کارگردان می کند.

اکتو در این بخش به بررسی ماهیت تاریخ دراماتورژی پرداخته و در سلسله ای از مقالات و جُستارها،

سعی بر آموزش آن به عنوان یک امر مهمّ در تئاتر و سینمای دنیای کنونی خواهد داشت.